Je eerste portefeuille en klassieke fouten

De belangrijkste beslissing voor je portefeuille is niet wélke ETF, maar de verhouding tussen aandelen (groeimotor) en obligaties (schokdemper). Die verhouding bepaalt het overgrote deel van zowel je verwachte rendement als je schommelingen.

Ter illustratie, nadrukkelijk als educatief voorbeeld en niet als persoonlijk advies, drie klassieke profielen. Defensief: zo'n 30% aandelen / 70% obligaties, voor een korte horizon of wie slecht tegen dalingen kan. Neutraal: rond 60/40, de klassieke middenweg. Offensief: 80 tot 100% aandelen, voor een lange horizon en sterke zenuwen. Hoe langer je horizon en hoe stabieler je situatie, hoe meer aandelen je kúnt dragen; wat je wílt dragen, weet alleen jij (denk terug aan les 3).

De invulling kan verbluffend simpel: één wereldwijd gespreide aandelen-ETF plus eventueel één brede obligatie-ETF is voor veel beginners al een volwaardige portefeuille. Meer producten betekent niet meer spreiding als die producten grotendeels hetzelfde bevatten.

De duurste fout in beleggen is verkopen tijdens een crash. Je zet dan een tijdelijk papieren verlies om in een definitief verlies, en het herstel, dat historisch vaak fel en vroeg kwam, vindt plaats zonder jou. Menig belegger die in maart 2020 'even veiligheid zocht', kocht maanden later duurder terug.

De spiegelbeeldfout is kopen op de top van een hype: meme-aandelen, de crypto-manie van 2021, of welk 'aandeel dat iedereen heeft' er dit jaar ook langskomt. Als je buurman, je timeline én de kapper erover beginnen, zit het goede instapmoment er meestal al lang op. Rendement uit het verleden, zeker spectaculair recent rendement, zegt niets over wat komt.

Housel noemt dit het verschil tussen rijk wórden en rijk blíjven: het eerste lukt soms met geluk, het tweede alleen met discipline. FOMO en paniek zijn dezelfde emotie, hebzucht en angst, die jouw plan probeert te overrulen. Je A4'tje uit de vorige les is het tegengif.

Je weet inmiddels wat 1% extra jaarlijkse kosten over 30 jaar doet (ruim € 22.000 op een inleg van € 10.000, weet je nog). Toch kiezen beginners verrassend vaak een duur actief fonds van de eigen bank, gewoon omdat het makkelijk is. Check dus altijd de TER en de brokerkosten voordat je koopt.

Een subtielere fout is versnippering: tien verschillende ETF's, een handvol losse aandelen en drie thema-fondsen. Dat vóelt gespreid, maar overlapt vaak enorm (elke wereldwijde ETF bevat al Apple en Microsoft) en maakt je portefeuille onoverzichtelijk en soms duurder. Bij beleggen is minder vaak meer.

En de sluipendste fout: te vaak kijken. Wie dagelijks zijn app opent, ziet bijna de helft van de dagen rode cijfers en voelt elke dip. Wie per kwartaal kijkt, ziet vooral de trend. Zet notificaties uit; je portefeuille heeft geen toezicht nodig, jouw rust wel.

Je hoeft niet te wachten tot je 'genoeg' hebt: bij de meeste Nederlandse brokers kun je al vanaf enkele tientjes per maand periodiek beleggen, soms zelfs in fracties van een ETF. Met € 25 of € 50 per maand bouw je geen fortuin in een jaar, maar wel iets waardevollers: ervaring, gewoonte en rust bij je eerste echte dip, terwijl de teller van rente-op-rente alvast loopt.

Kleine bedragen maken fouten bovendien goedkoop. Je eerste paniekmoment meemaken met € 300 in de markt is een les; hetzelfde moment met € 30.000 is een drama. Begin klein, verhoog je inleg als je inkomen en zelfvertrouwen groeien, en blijf bij de principes uit deze cursus: breed spreiden, kosten laag, automatisch inleggen, koers houden.

Daarmee is de cirkel rond. Je weet waarom je belegt, wat je koopt, waar je het koopt en hoe je jezelf tegen jezelf beschermt. Beleggen kent altijd risico's en garanties bestaan niet, maar je start nu met een fundament dat de meeste beginners missen. Veel succes, en onthoud Bogle: koop de hooiberg, en houd koers.