Een broker kiezen en je eerste rekening

In Nederland kun je grofweg twee kanten op. Beleggen via je eigen grootbank (ING, ABN AMRO, Rabobank): vertrouwd, alles in één app, maar vaak met hogere service- en transactiekosten en een beperkter fondsenaanbod. Of via een gespecialiseerde broker zoals DeGiro, Lynx, Saxo Bank of Interactive Brokers: doorgaans goedkoper en met veel meer keuze, maar je moet een extra rekening openen en zelf iets meer uitzoeken.

We noemen deze namen als voorbeeld, niet als aanbeveling: aanbieders veranderen hun tarieven regelmatig en wat voor de één past, past niet voor de ander. Waar het om gaat: weet dát er grote verschillen zijn, en vergelijk zelf actuele tarieven voordat je kiest.

Check bij elke aanbieder of hij onder toezicht staat van de AFM en DNB (of een andere Europese toezichthouder). Staat een partij nergens geregistreerd of lokt ze je via social media met gegarandeerde rendementen, dan ben je vrijwel zeker bij een oplichter beland. Wegblijven.

Uit de les over ETF's weet je: kosten stapelen. Bij een broker heb je grofweg vier soorten. Transactiekosten betaal je per aan- of verkoop, bij de ene aanbieder een paar euro of zelfs bijna nul, bij de andere flink meer. Servicekosten of bewaarloon zijn periodieke kosten, vaak een percentage van je belegd vermogen, en juist die tikken bij banken aan.

Daarnaast zijn er valutakosten als je in dollars handelt (bij Amerikaanse ETF's of aandelen) en de fondskosten (TER) die in het product zelf zitten en dus bij elke broker gelijk zijn. Bij veel brokers kun je bepaalde ETF's bovendien onder voorwaarden extra goedkoop of zonder transactiekosten kopen; handig voor wie maandelijks inlegt.

Goed om te weten: jouw beleggingen zijn geen eigendom van de broker. Ze worden via een apart bewaarbedrijf gescheiden bewaard van het vermogen van het bedrijf zelf (vermogensscheiding). Gaat de broker failliet, dan blijven jouw aandelen en ETF's in principe gewoon van jou en worden ze overgeboekt.

Mocht er bij dat bewaren toch iets misgaan, dan is er in Nederland het beleggerscompensatiestelsel, dat onder voorwaarden tot € 20.000 per persoon dekt. Niet-belegd geld dat op een geldrekening bij een bank staat, valt doorgaans onder het depositogarantiestelsel tot € 100.000. Koersverlies wordt uiteraard nooit vergoed; dat is gewoon beleggingsrisico.

In Nederland betaal je als particuliere belegger geen belasting per transactie of over elke verkoopwinst apart. In plaats daarvan valt je vermogen (spaargeld plus beleggingen, minus schulden) in box 3. Boven een heffingsvrij vermogen van grofweg € 57.000 à € 60.000 per persoon (het dubbele voor fiscale partners) betaal je jaarlijks belasting op basis van een door de fiscus verondersteld rendement.

Voor de meeste beginners betekent dit: onder die grens betaal je simpelweg niets over je beleggingen. De exacte bedragen en rekenmethode veranderen bovendien regelmatig; het box 3-stelsel is al jaren in beweging. Check daarom de actuele cijfers op de site van de Belastingdienst en zie dit vooral als kader, niet als belastingadvies.